| Wola Karczewska
Historia
W dawnych
czasach, tereny na których leży Wola Karczewska, podobnie jak
inne rejony Mazowsza, porośnięte były lasami. Odkrycia
archeologiczne dokonane w okolicach Otwocka wskazują, że
ziemie te już w czasach prehistorycznych zamieszkiwane były
przez ludy koczownicze.
Pierwsze
wzmianki o Woli Karczewskiej można znaleźć w źródłach
historycznych z XVI wieku. Administracyjnie należała do
powiatu czerskiego, w województwie mazowieckim.
Pierwotnie właścicielem ziem na których powstała był
Wawrzyniec Dobrzyniecki, podstoli czerski. Etymologia jej
nazwy związana jest z kolejnymi właścicielami tych ziem
i założycielami wsi, Karczewskimi. Nazwę tą tłumaczy się
jako powstałą z woli pana Karczewskiego. Po Karczewskich jej właścicielami
byli Boglewscy, zaś w XVIII wieku Bielińscy i
Komierowscy.
Była to wieś,
leżąca w tzw. Rejonie Nadświdrzańskim, obok miasteczka
Glinianka (Wawrzyńcew). Należała do tzw. Dóbr
Gliniańskich, Życie jej mieszkańców było związane z
uprawą roli i życiem pobliskiego dworu w Gliniance
oraz działalnością jego właścicieli. W latach
pięćdziesiątych XVIII wieku rozpoczęto porządkowanie Dóbr
Gliniańskich, po niszczących wojnach szwedzkich i innych
wojnach przełomu XVII i XVIII wieku. W 1759 roku przystąpiono do budowy
karczmy w Gliniance i młyna wodnego w Woli Karczewskiej.
Umiejscowieniu młyna sprzyjał wartki w tym miejscu nurt rzeki.
Większość prac wykonywano w ramach pańszczyzny, siłami
mieszczan gliniańskich i rolników okolicznych wsi, między
innymi Woli Karczewskiej. Pańszczyzna mogła być piesza
i sprzężajna.
Pańszczyzna jest to
przymusowa, bezpłatna praca głównie na roli (również w innych
usługach) chłopów na rzecz pana w zamian za zezwolenie na użytkowanie przez nich
ziemi.
- Pańszczyzna sprzężajna (ciągła) – chłopi uprawiali
ziemię własnymi środkami, narzędziami i przy użyciu własnych
zwierząt
- Pańszczyzna piesza – pociągano do niej bezrolnych chałupników, komorników i zagrodników, aby służyli u pana
Mieszkańcy Woli
Karczewskiej obowiązani byli świadczyć po 2 dni
sprzężajem i jeden dzień pieszy. Oprócz pańszczyzny,
mieszkańcy wsi obowiązani byli także świadczyć daniny i
posługi. W swoich dobrach Bielińscy potrzebowali stałej służby
tzw. parobków nadwornych. Glinianka i przyległe miejscowości
obowiązane były utrzymać jednego parobka.
Źródła podają,
że pod koniec XVIII wieku zabudowę Woli Karczewskiej stanowiło
15 kominów.
W roku 1795 na
mocy trzeciego rozbioru Polski Wola Karczewska przeszła pod
panowanie Austrii.
W 1809 roku
podczas wojny prowadzonej przez Księstwo Warszawskie z
Austrią, przez teren obecnego powiatu otwockiego przeszły
liczne oddziały wojskowe.
Tereny te z
uwagi na swoje położenie często były „deptane” przez
agresorów.
W pamięci
starszych mieszkańców Woli Karczewskiej (opowiadania babci
autora -po kądzieli-, urodzonej w 1911 roku), zachowały się
wspomnienia z I wojny światowej , o żołnierzach z wysokimi
czubami na hełmach, którzy przechodzili przez Wolę Karczewską
i o ciałach zabitych pływających w rzece.
W 1937 roku w Woli Karczewskiej
rozpoczął się strajk chłopski.
„Strajk chłopski
1937, protest chłopski wywołany niezrealizowaniem
przez rząd sanacyjny postulatów zjazdu Stronnictwa Ludowego
(styczeń 1937). Domagano się wówczas amnestii dla emigrantów
politycznych skazanych w procesie brzeskim (1931-1932), zmiany
ordynacji wyborczej do sejmu i senatu, demokratyzacji
rządów.
Strajk chłopski polegał na powstrzymaniu się od
zakupów i wszelkiej sprzedaży towarów rolnych w dniach od 16
do 25 VIII 1937. Organizowany w całej Polsce (oprócz Pomorza,
Śląska i kresów wschodnich), najbardziej masowy i gwałtowny
przebieg miał w Małopolsce, gdzie w starciach z policją
zginęło 46 osób.”
Wycinek z Życia Warszawy z 30 maja
1977 roku.
|